اطلاعات مکانی، پل ارتباطی میان ثبت جمعیت، املاک و کسب و کار

معاون آمار نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با اشاره به پیشرفت‌های اخیر در حوزه فناوری‌های مکانی، بر نقش کلیدی این پیشرفت‌ها در ارتقای کیفیت نقشه‌ها و داده‌های مکانی در استان تأکید کرد.

به گزارش پایگاه خبری آوای امروز زنجان، لیدا عصفوری در نشست تشریح آخرین اقدامات انجام شده برای برگزاری سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی مبنا ۱۴۰۵ در استان که در سالن جلسات این سازمان برگزار شد، اظهار داشت: در سال‌های اخیر، شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در فناوری‌های مکانی بوده‌ایم که این امر فرصتی بی‌نظیر برای بهبود کیفیت نقشه‌ها و داده‌های مکانی فراهم آورده است. قابلیت‌های تصاویر ماهواره‌ای، پردازش‌های سنجش از دور، پایگاه‌های داده و وب سرویس‌های مکانی، ما را قادر ساخته است تا نقشه‌هایی دقیق‌تر و به‌روزتر تهیه کنیم.

عصفوری با بیان اینکه نیاز نظام برنامه‌ریزی کشور فراتر از آمارهای استانی و شهرستانی است و به اطلاعات در سطوح جغرافیایی کوچکتر نیاز دارد، افزود: کیفیت سرشماری‌ها به طور مستقیم به مکان‌مند شدن داده‌ها وابسته است. هرچه نقشه‌ها، محدوده‌ها و عوارض مختلف دقیق‌تر باشند، آمار تولید شده در طرح‌ها و سرشماری‌ها نیز قابل اعتمادتر خواهد بود.

وی همچنین به نقش ژئوکد و نقشه‌ها در چارچوب ثبت‌های پایه و مبنای سرشماری ثبتی اشاره کرد و گفت: در سرشماری ثبتی‌مبنا، زبان مشترک ثبت جمعیت، املاک، کسب و کار و فعالیت، اطلاعات مکانی ژئوکد و نقشه‌ها خواهند بود. این اطلاعات، داده‌های مختلف را به یکدیگر متصل کرده و آن‌ها را به آمارهای مکان‌مند و قابل استفاده در برنامه‌ریزی تبدیل می‌کنند.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان به اقدامات انجام شده در این راستا اشاره کرد و بیان داشت: علاوه بر اقدامات مرتبط با طرح جی نف، سازمان با همکاری دستگاه‌های اجرایی، اقدامات متعددی را برای استانداردسازی و ارتقای کیفیت داده‌های مکانی و توصیفی در بستر زیرساخت داده مکانی (SDI) استان پیش برده است. از جمله این اقدامات می‌توان به ایجاد فرم‌های استاندارد برای مستندسازی، تعریف استاندارد اقلام مکانی و توصیفی، و ایجاد شناسنامه داده اشاره کرد.

وی افزود: در برخی موارد، با همکاری سازمان، منابع داده‌ای مانند تصاویر هوایی، اورتوفوتو و نقشه پارسلی در گستره بیش از ۷۵۰ روستا و ۱۸ شهر در اختیار شرکت پست استان قرار گرفت که این اقدام منجر به افزایش کیفیت و پوشش ژئوکدپستی در سطح استان شده است.

عصفوری با تأکید بر نقش زیرساخت داده مکانی استان (SDI) به عنوان پل ارتباطی میان داده‌های دستگاه‌های اجرایی و نیازهای مکانی سرشماری ثبتی‌مبنا، به یکی از مهم‌ترین اقدامات سازمان در تدقیق نقشه‌های تقسیمات سیاسی استان اشاره کرد و گفت: در این طرح، با استفاده از محدوده ثبتی هر روستا، که مبتنی بر مستندات ثبتی و عوارض طبیعی و مصنوعی سطح زمین بود، ترتیب محدوده دهستان، بخش، شهرستان و استان تدقیق و به‌هنگام‌رسانی شد. این فرایند با هماهنگی دفتر تقسیمات سیاسی استانداری پیش برده شد و در نهایت به همه دستگاه‌های اجرایی استان منعکس شد.

وی اضافه کرد: در نهایت، مطابق با ساختار داده ابلاغی مرکز آمار ایران، نقشه‌های آماری شامل نقشه‌های روستایی (حاوی ۱۰۹۱ نقطه آبادی و ۵۰۵۷ نقطه فرعی) و نقشه‌های بلوک آماری (برای ۲۳ شهر استان و ۱۱۵ آبادی دارای نقشه بلوک) فراهم و آماده‌سازی شد.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان، به برخی مشکلات موجود در این حوزه نیز اشاره کرد: مشکلات متعددی در بحث تعاریف اقلام اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی و تفاوت آن با تعاریف مرکز آمار وجود دارد که ریشه در تفاوت اهداف تولید داده‌ها دارد. کیفیت داده‌ها کاملاً متغیر است و حتی با نیروی انسانی درگیر در مسئله نیز ارتباط مستقیمی دارد.

وی همچنین به ابهامات موجود در موضوع اقامتگاه اصلی اشاره کرد و گفت: به دلیل عدم دسترسی به سامانه املاک و اسکان در سطح استان، شناخت دقیقی از وضعیت این سامانه نداریم. چارچوب‌های مشخصی نیز تا به امروز برای رفع مغایرت داده‌های دستگاه‌های اجرایی مختلف ارائه نشده است.

عصفوری در پایان تأکید کرد: در سرشماری ثبتی‌مبنا، صرف وجود داده در دستگاه‌های مختلف کافی نیست؛ بلکه مهم‌تر از آن، قابلیت اتصال، تطبیق و اطمینان از این داده‌ها برای تولید آمار رسمی است.

انتهای پیام